Społeczna szkodliwość czynu

Kwestia oceny społecznej szkodliwości czynu zabronionego ma zasadnicze znaczenie dla bytu przestępstwa. Zgodnie bowiem z przepisami kodeksu karnego – nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma. Kto i kiedy ocenia dany czyn pod kątem społecznej szkodliwości?

Społeczna szkodliwość czynu

Jak interpretować oraz czym jest społeczna szkodliwość czynu

Ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu dokonywana jest zarówno na etapie postępowania przygotowawczego jak i postępowania sądowego. W pierwszym przypadku oceny tej dokonywać będzie organ prowadzący postępowanie przygotowawcze (najczęściej prokurator), zaś w drugim Sąd. Jeśli więc zgodnie z oceną prowadzącego postępowania społeczna szkodliwość czynu jest znikoma to postępowanie karne należy umorzyć (lub go nie wszczynać) – stosownie do treści art. 17 §1 pkt 3 k.p.k. Dlatego też nie zawsze realizacja znamion czynu zabronionego będzie wiązała się z poniesieniem odpowiedzialności karnej.

Co bierze się pod uwagę oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu?

Zgodnie z art. 115§2 k.k. przy ocenia stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę:

  • rodzaj i charakter naruszonego dobra
  • rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody
  • sposób i okoliczności popełniania czynu
  • wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków
  • postać zamiaru
  • motywację sprawcy
  • rodzaj naruszonych reguł ostrożności;
  • stopień naruszenia reguł ostrożności.

Warto w tym miejscu zauważyć, iż ustawodawca nie sprecyzował dokładniejszych wytycznych dla prowadzących postępowanie, które mogłyby pomóc legitymować daną decyzję. Przy szerokiej arbitralności decyzji o stwierdzeniu znikomej społecznej szkodliwości czynu może dochodzić do sytuacji, w której stosunkowo podobne sprawy mogą zostać odmiennie zakwalifikowane.

Społeczna szkodliwość czynu – kwestie praktyczne

Ponadto ocena Sądu w zakresie nieznacznej społecznej szkodliwości czynu stanowi jedną z przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary (stosownie do treści art. 59 k.k.), czy też niski stopień społecznej szkodliwości czynu stanowi podstawę do zakwalifikowania danego przestępstwa jako „wypadku mniejszej wagi”.

Nie można też zapomnieć, iż zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego jest również nieodzownie związane z ustaleniem, iż „społeczna szkodliwość czynu” nie jest znaczna. Oczywiście nie każdy czyn zabroniony będzie zawierał wszelkie kwantyfikatory społecznej szkodliwości czynu wymienione w art. 115§2 k.k., co sprawia, że każde przestępstwo należy poddać indywidualnej ocenie stopnia jego społecznej szkodliwości.  

Podziel się:

Publikacje i materiały zamieszczone na niniejszej stronie są nieodpłatne. Treści mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny, zaś zamieszczone informację nie stanowią porady prawnej, ani wykładni prawa. Informacje zamieszone mają charakter ogólny i nie budują stosunku klient – adwokat. Autor bloga nie odpowiada za szkody związane z zastosowaniem lub brakiem zastosowania informacji zamieszczonych na stronie. Treści stanowią jedynie prywatny pogląd autora. Ponadto autor bloga i administrator strony nie odpowiadają za treść komentarzy pozostawionych na blogu przez osoby trzecie.

Dowiedz się więcej na temat:

Prawo karne
Link został skopiowany